Witamina D

Witamina D należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Witamina D (a właściwie wersja D3) to związek chemiczny o nazwie cholekalcyferol – związek steroidowy, pochodna cholesterolu. Sprawuje funkcje regulacyjne w wielu narządach i tkankach. Głównym źródłem witaminy D u człowieka jest synteza skórna pod wpływem promieni słonecznych. W pożywieniu  możemy znaleźć  witaminę D. Na przykład  w rybach (śledź, łosoś, węgorz, sardynki, tuńczyk, dorsz, makrela), tranie, wątróbce, nabiale (masło, śmietana, żółty ser, jajka) i pieczarkach. Jednak ilość witaminy D w  tym  pożywieniu jest trudna do określenia. Zależy od tego co jadło zwierzę, w jakich warunkach przebywało, jakie było miejsce połowu ryb (istnieje ryzyko zatrucia rtęcią i metalami ciężkimi). Spożywając  tylko wyżej wymienioną żywność nie uzupełnimy niedoboru witaminy D.

Ważniejsze funkcje witaminy D to:  

  • zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu w przewodzie pokarmowym.
  • pełni funkcje regulacyjne w układzie odpornościowym (immunologicznym)
  • hamuje proces demineralizacji kości.

Receptory dla witaminy D są obecne we wszystkich komórkach organizmu. Okazuje się, że każda komórka reaguje na witaminę D  jeśli jest ona dostarczona w odpowiednim stężeniu.

Najbardziej znane i przebadane  schorzenia związane z niedoborem witaminy D to :

  • skłonność do infekcji
  • choroby z autoagresji (reakcja immunologiczna przeciw  własnym tkankom): stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów czy cukrzyca typu 1.
  • zwiększona  zapadalność  na nowotwory złośliwe – dotyczące przede wszystkim piersi, jelita grubego, prostaty i nerek.
  • zwiększona  zachorowalność na choroby układu sercowo-naczyniowego (zawały serca i udary mózgu)

Niedobory witaminy D to problem epidemiologiczny. Badania donoszą, że od  50% do  80% społeczeństwa cierpi z powodu  niedoboru witaminy D. Stężenie poziomu witaminy D w organizmie określa się na podstawie stężenia witaminy D w surowicy  25(OH).

Terminologia Stężenia 25(OH) D w surowicy krwi:

[nmol/l] [ng/ml]

Deficyt < 25 < 10

Niedobór 25–50 10–20

Poziom sub-optymalny > 50–75 > 20–30

Poziom zalecany > 75–200 > 30–80

Poziom toksyczny > 250 > 100

REKOMENDOWANE DAWKI WITAMINY D U OSÓB ZDROWYCH z 2013 roku zgodne z Wytycznymi Suplementacji Witaminą D dla Europy Środkowej:

Dla dzieci urodzone przedwcześnie:

Zalecana dawka witaminy D wynosi 800 j.m. dziennie do czasu osiągnięcia skorygowanego wieku 40 tygodni.

Dla dzieci i młodzieży od 1. do 18. roku życia:

Zalecana dawka witaminy D wynosi od 600 do 1000 j.m./dobę, zależnie od masy ciała. Zaleca się witaminę D od października do marca lub przez cały rok (jeżeli czas przebywania na słońcu jest ograniczony)

Dla dorosłych osób:

Rekomendowana doustna dawka witaminy D wynosi 800–2000 j.m./dobę witaminy D3 (cholekalcyferolu),zależnie od masy ciała, od października do marca lub przez cały rok, jeżeli synteza skórna jest niewystarczająca.

Amerykański Instytut Medycyny otwarcie już mówi o tym, że  górna granica bezpieczeństwa to 10.000 IU witaminy D dziennie. Należy też badać od czasu do czasu poziom witaminy D3 metabolit 25(OH).

Do tej pory uważano że witamina D3 ma wpływ tylko  na układ kostny. Okazuje się jednak,  że obowiązujące  jeszcze kilka lat temu  normy  dziennego spożycia 400 IU nie są w stanie sprostać zapotrzebowaniu na tę witaminę.

Lista chorób,  w których deficyt może mieć swój udział lub wręcz je powodować:

  • Rak
  • Autyzm
  • Cukrzyca typu I, II
  • Przeziębienia i grypy
  • bóle mięśni
  • osteoporoza
  • nadciśnienie tętnicze
  • stwardnienie rozsiane
  • stan zapalny jelit
  • choroby serca
  • astma
  • depresja
  • migreny
  • otyłość
  • utrata słuchu
  • Alzheimer
  • schizofrenia
  • choroby przyzębia
  • egzemy i łuszczyca

Mówią o tym następujące badania:

  • Amerykańskie  badania:  Kassandra, Munger, Lyyn,Levin,Hollis ” Serum 25-Hydroxyvitamin D Levels and Risk of Multiple Sclerosis” informują,  że  można zredukować ryzyko zachorowania na stwardnienie rozsianeZ pobranych  próbek krwi  od 164 000 osób analiza potwierdziła, że w grupie pacjentów z wyższymi stężeniami hydroksywitaminy D we krwi aż  o 61% niższe było ryzyko wystąpienia stwardnienia rozsianego niż u reszty populacji.
  • W badaniu klinicznym randomizowanym potwierdzono skuteczność witaminy D na kobietach z przypadkami raka po okresie menopauzy, które przyjmowały 1000 IU witaminy D i 1400-1500 IU mg wapnia dziennie. Stwierdzono zmniejszenie ryzyka rozwoju raka o 77% po okresie 4 lat, w porównaniu z grupą placebo zażywającą tylko wapń.
  • Badanie Lancet z  2001 roku  „Intake of vitamin D and risk of type 1 diabetes: a birth-cohort study” Hypponen, Laara, Reunanen, Jarvelin dowodzą, że suplementacja witaminą D3 znacznie obniża ryzyko zachorowania na cukrzycę typu I. Noworodkom podawano 2000IU dziennie.
  • Dr Holick w 2009 r przeprowadził badania na 400 kobietach w ciąży i okazało się, że jeśli kobiety miały prawidłowy poziom witaminy D3 to ryzyko cesarskiego cięcia było 4 razy niższe. Niedobór witaminy D osłabiał mięśnie miednicy, co utrudniało naturalny poród.

Czynniki wpływające  na niedobór witaminy D3  u zdrowego człowieka:

  • obniżenie syntezy skórnej związane z szerokością geograficzną
  • styl życia
  • używanie filtrów UVB
  • procesy starzenia
  • niedostateczna podaż witaminy D w diecie i suplementach żywnościowych

Okazuje się, że wielu chorobom przewlekłym towarzyszy niedobór witaminy D, na przykład: choroby wątroby i nerek, zespół  upośledzonego wchłaniania, otyłość. Niedobór witaminy D jest też konsekwencją  przewlekłego leczenia sterydami i lekami przeciwpadaczkowymi.

Objawy niedoboru witaminy D:

  • układ  mięśniowy: skurcze, drgawki, drżenia, słabość mięśni.
  • układ nerwowy: zaburzenia snu, ciągłe zmęczenie, bóle głowy, zaburzenia koncentracji, wewnętrzny niepokój, zmiany zachowania.
  • układ krążenia: uczucie zimna, zaburzenia krążenia krwi, zaburzenia ciśnienia krwi.
  • układ kostny:  osteoporoza, osteomalacja (krzywica).

Osoby, które stosują suplementację witaminą D odczuwają wyraźną poprawę w funkcjonowaniu organizmu. Mają więcej energii, dolegliwości bólowe się zmniejszają, ulega  poprawie zdrowie psychiczne, mijają napady migrenowe, zmniejsza się też reakcja alergiczna na alergeny wziewno-pokarmowe. Przy problemach z kośćmi sama witamina D nie wystarczy, koniecznie należy dodać suplementację witaminą K2 MK7 (przekierowuje wapń do kości).

Ponieważ witamina D3 jest rozpuszczalna w tłuszczach należy ją zażywać w trakcie posiłku, który zawiera jakiś rodzaj tłuszczu, może to być sałatka z olejem czy bułka z  masłem. Obecność tłuszczu zwiększa wchłanialność witaminy D3.  Można też wybrać wersje witaminy D3 w kroplach (szybciej się wchłania).

witamna D dla dzieci w kroplach

Naturalna dawkę witaminy D dostarcza nam jednak  słońce.  Stosując kąpiele słoneczne należy pamiętać o kilku faktach:
  • Korzystne promieniowanie słoneczne dla wytworzenia witaminy d3 w skórze występuje między godziną 11:00 a 14:00.  Wtedy jest najwięcej promieni UVB (to właśnie  te promienie syntezuje skóra do wytworzenia witaminy D). Wystarczy ekspozycja na słońcu 10-15 minut z przodu i 10-25 minut z tyłu dziennie. Nie powinno się wcześniej smarować skóry kremem z filtrem przeciwsłonecznym, ze względu na to, że filtry przeszkodzą w  wytworzeniu witaminy D przez organizm. Dopiero po tej krótkiej ekspozycji należy posmarować się kremem z filtrem UVA. Najlepiej też nie myć skóry po jej naświetleniu, ponieważ witamina D wytworzona w skórze potrzebuje około 48 godzin do wchłonięcia…
  • Pobyt w solarium 3-4 minutowy jest  korzystny do wytworzenia witaminy D w skórze. Zaleca się przed pójściem do solarium wziąć  ochronnie antyoksydant na przykład  w postaci witaminy A (10.000 IU)  lub selenu (200 mcg).

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *