Żeń-szeń

Żeń-szeń (Panax ginseng) czyli żeń-szeń właściwy to jedna z najstarszych roślin, której przypisywano właściwości lecznicze już w  320 roku p.n.e. Do  Europy dotarł w średniowieczu a popularność zdobył dopiero w XVII w.  Korzeń zeń-szenia swoim kształtem przypomina ciało ludzkie, dlatego często nazywany jest korzeniem życia. Nazwa Panx pochodzi od słowa panacea, czyli środek wszystko leczący i stosowany był dawniej niemal na każdą dolegliwość. Jednak w świetle dzisiejszych badań wykazano, że oddziałuje on głównie na ośrodkowy układ nerwowy i układ hormonalny a jego skuteczność uzależniona jest od długości jego stosowania. Żeń-szeń zaliczany jest do naturalnych adaptogenów, co oznacza,  że zwiększa odporność organizmu na stres, pomagając przystosować się do trudnych warunków otoczenia.

Żeń-szeń zawiera około 200 aktywnych substancji w tym ginsenozydy, które zwiększają zdolność łączenia hemoglobiny z tlenem. Ginsenozydy, czyli saponiny triterpenowe to najważniejszy składnik żeń-szenia. Poprawiają one ukrwienie narządów i tym samym zwiększają wydolność fizyczną i psychiczną organizmu.

Istnieje od 30 do 80 rodzajów ginsenozydów sklasyfikowanych w żeń-szeniu. Do najważniejszych zaliczane są Rb1 i Rg1. Działanie żeń-szenia uzależnione jest zawartości tych substancji, na co wpływ ma gatunek żeń-szenia, skąd pochodzi i  jak długo był uprawiany.

Pozostałe substancje zawarte w żeń-szeniu to:

  • fitosterole – zmniejszają poziom cholesterolu we krwi, działają przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, służą do syntezy hormonów steroidowych i stosowane są w chorobach gruczołu krokowego.
  • aminokwasy: arginina, prolina, histydya, leucyna
  • witaminy: A, B1, B2, B6, B12, C, E
  • pierwiastki: wapń, fosfor, cynk, żelazo, potas, selen, magnez, miedź, molibden.
  • olejki eteryczne

Żeń-szeń koreański, syberyjski, amerykański – czym się różnią?

Na rynku jest kilka rodzajów żeń-szenia najbardziej  znane to azjatycki (koreański) , amerykański i syberyjski. Różnice w działaniu wynikają z zawartości i rodzaju ginsenozydów. Cena uzależniona jest od długości okresu uprawy tej rośliny. Koreańska odmiana uprawiana jest około 6  lat a syberyjska znacznie krócej – dlatego jest tańsza.

Żeń-szeń syberyjski (Eleutherococcus senticosus) zawiera w swoim składzie polisacharydy oraz eleuterozydy, co wpływa na ogólną odporność organizmu oraz obniżenie poziomu cukru we krwi. Ma charakter uspokajający.

Żeń-szeń koreański (Korean Panax ginseng) składa się z ginsenozydów oraz panaksozydów. Koreańska odmiana jest uznawana za silniejszą, jest silnie rozgrzewający. Ginseng jest silnie pobudzający i znacząco wpływa na popęd seksualny.

Żeń-szeń amerykański (Panax quinquefolius) jest bogatszy w ginsenozydy z grupy Rb1, które m.in. wykazują działanie wzmacniające i  uspokajające oraz obniżające ciśnienie krwi. Dzięki tym właściwościom żeń-szeń amerykański polecany jest osobom narażonym na stres.

Żeń-szeń działanie:

  • wzmacniające przy ogólnym wyczerpaniu
  • poprawia koncentrację i pamięć
  • zwiększa wydolność fizyczną organizmu
  • posiada właściwości estrogenne – pobudza przyrost masy kostnej u kobiet przy osteoporozie  oraz chroni przed utratą wapnia w okresie przedmenopauzalnym
  • wykazuje działanie antyoksydacyjne – chroni komórki przed szkodliwym wpływem wolnych rodników
  • pozytywnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy
  • regeneruje komórki wątroby
  • obniża poziom cholesterolu LDL
  • stymuluje układ odpornościowy –  poprzez aktywację białych krwinek oraz pobudzają produkcję przeciwciał antywirusowych
  • obniża poziom glukozy we krwi
  • podnosi poziom libido zarówno u mężczyzn jak i u kobiet
  • pomaga w zaburzeniach erekcji – zawarte w żeń-szeniu ginsenozydy zwiększają uwalnianie w organizmie tlenku azotu, który wspomaga rozkurcz naczyń krwionośnych, powodując zwiększony napływ krwi do penisa
  • opóźnia proces starzenia się u mężczyzn i u kobiet
  • przyspiesza regenerację mięśni po wysiłku fizycznym – obniża stężenie kwasu mlekowego we krwi
  • hamuje rozwój nowotworów – badania dowodzą, że niektóre ze związków saponozydowych i grupa poliacetylenów występujących w korzeniu żeń-szenia mają działanie antynowotworowe

Żeń-szeń – przeciwskazania:

  • osoby chorujące na hemofilię i zaburzenia krzepnięcia krwi nie powinny zażywać żeń-szenia, ponieważ żeń-szeń wykazuje działanie przeciwzakrzepowe.
  • nie można przyjmować żeń-szenia z warfaryną (lek stosowany przy zakrzepicy żylnej)
  • nie jest wskazany  u dzieci i u kobiet w ciąży
  • żeń-szeń wzmacnia działanie kofeiny a także innych ziół, które działają pobudzająco na organizm.
  • przeciwskazany jest  przy silnych stanach zapalnych lub wysokiej gorączce
  • nie jest wskazany u osób z hipoglikemią – obniża poziom cukru we krwi
  • osoby z nadciśnieniem tętniczym powinny skonsultować suplementację żeń-szeniem z lekarzem

Zeń-szeń – skutki uboczne:

  • wzrost ciśnienia tętniczego krwi
  • ból głowy
  • zaburzenia snu
  • hiperkortyzolemia (podwyższone stężenie kortyzolu (hormonu stresu) we krwi)

Dawkowanie żeń-szenia:

Zaleca się spożywanie 0,5-2 g ekstraktu z korzenia żeń-szenia na dobę. Kuracja powinna być stosowana od 2 do 3 miesięcy,  najlepiej 2 razy w roku wiosną i jesienią.

Żeń-szeń – sposoby spożywania:

  • Żucie korzenia świeżego lub ususzonego (1 gram)  przez 10-15 minut (można go potem połknąć) – uważane jest  za bardzo skuteczną metodę
  • Napar z korzenia– korzeń należy rozdrobnić, wsypać pół łyżki do szklanki, zalać wrzątkiem i odstawić na 15 min. Tak przygotowaną herbatę można użyć ponownie 2-3 razy.
  • Sproszkowany korzeń można użyć jako dodatek do różnych dań
  • Nalewka – zaleca się spożycie od 0.5-1 łyżeczki dziennie
  • Tabletki, kapsułki – należy przeczytać ulotkę, a następnie nie przekraczać dozwolonej dawki ekstraktu.

 

Żeń-szeń koreański zawierający 16 mg ginsenozydów

3 komentarze

  • Dużo ciekawych informacji:) Bardzo wiele się dowiedziałam 🙂

  • A jak patrzeć na wyroby z dodatkiem żeń-szenia ? Bo przyznam się, że mam trochę sceptyczne podejście do kiełbas (ostatnia na jaka trafiłam) czy innych produktów z jego dodatkiem. Czy tak przetworzony zachowuje swoje właściwości ?

    • Kiełbaski z żeń-szeniem według mnie to chwyt marketingowy…i nic więcej.
      Żeby jakiś produkt zadziałał powinien przede wszystkim zawierać odpowiednią ilość ekstraktu/wyciągu roślinnego…i musi to być podane na etykiecie 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *